Stawy kąpielowe, ekobaseny, ekologiczne akweny kąpielowe - alternatywa dla basenów ogrodowych

Stawy kąpielowe stają się w Polsce coraz bardziej popularne i to nie tylko za sprawą swojej ekologiczności, ale także ekonomiczności. Budowa i utrzymanie stawu kąpielowego jest znacznie tańsza niż klasycznego basenu ogrodowego. Poza tym, tylko staw kąpielowy, z racji swojej struktury, daje możliwość nieograniczonego kontaktu z przyrodą. Takiego wszechstronnego kontaktu z wodną florą oraz fauną nie daje zwykły basen. Tak modny w ostatnim czasie temat związany z ekologią, ochroną środowiska i dobrem dotyczącym zdrowia człowieka znajduje także swoje odzwierciedlenie w projektowaniu ogrodów. Sawy kąpielowe stanowią świetną alternatywę dla basenów i są odpowiedzią na zapotrzebowanie współczesnego stylu życia, choć pierwsze stawy kąpielowe powstały już w latach 80. XX stulecia.


Zalety stawów kąpielowych, oczek kąpielowych i ekobasenów


Co wyróżnia stawy kąpielowe od basenów ogrodowych? Przede wszystkim szerokie spektrum zalet. Ekobasen to oczko wodne w ogrodzie położone w sąsiedztwie domu utworzone albo zupełnie sztucznie, albo w miejscu naturalnego zbiornika wodnego. Jest bogate w kwitnącą roślinność i spełnia się jako basen kąpielowy zarazem. Oczywiście, wszystko zgodne z normami wymaganymi przepisami. Jego czystość jest utrzymana dzięki naturalnym procesom, nie zaś dzięki działaniu środków chemicznych, jakie stosuje się przy utrzymaniu odkrytego basenu. Eliminujemy w ten sposób także ryzyko wystąpienia objawów alergicznych u osób uczulonych na chlor. Ogromną zaletą jest samooczyszczenie się wód (wydajne rośliny bagienne filtrują cyrkulującą wodę), a sam staw nie wymaga zbyt wielu zabiegów pielęgnacyjnych, jest zatem bardzo łatwy i niekłopotliwy w utrzymaniu. Naturalny wygląd sprawia, że nie tylko pływanie jest przyjemne, ale także nurkowanie jest prawdziwą przygodą, szczególnie dla najmłodszych. Zbiornik ten znajduje swoje zastosowanie nie tylko latem, ale także zimą jako fantastyczne lodowisko. Sam wygląd czyli kształt stawu może być bardzo różny w zależności od ukształtowania terenu, preferowanej wielkości stawu, architektury domu, który znajduje się w pobliżu i oczywiście od wymogów właścicieli. Może to być jeden zbiornik zwierający w sobie cześć do pływania oraz część regeneracyjną, a mogą to być oddzielne dwa zbiorniki, połączone przewodami umożliwiającymi przepływ wody. Ważną zaletą jest także niski koszt budowy oraz eksploatacji stawu w porównaniu z basenem kąpielowym. Szacuje się, że koszt ten wynosi ok. 20-30 % realnego kosztu eksploatacji zwykłego basenu.


Lokalizacja, wybór miejsca na staw kąpielowy, ekobasen


Zarówno lokalizacja, jak i wielkość planowanego stawu mają ogromne znaczenie. Staw kąpielowy powinien być nie mniejszy niż 50m2 w części kąpielowej i przynajmniej takiej samej wielkości w części strefy roślinności bagiennej stanowiącej filtr. Zatem bardzo ważna jest wielkość działki, na której planujemy wybudować staw. Trzeba pamiętać, że im mniej miejsca możemy przeznaczyć na strefę regeneracyjną, tym większe nakłady finansowe będziemy musieli przeznaczać na urządzenia techniczne, konieczne w takiej sytuacji ze względu na utrzymanie odpowiedniej jakości wody. Oczka wodne lub stawy nie powinny znajdować się także w bezpośrednim sąsiedztwie dużych drzew, ponieważ spadające liście mogą nadmierne wzbogacać zbiorniki wodne w substancje odżywcze, co może niekorzystnie zmienić właściwości wody lub za ją bardzo zacienić i obniżyć tym samym jej temperaturę. Optymalnie jest, gdy staw jest tylko częściowo osłonięty, a większa jego część jest w ciągu dnia przez ok. 6-7 godzin nasłoneczniona. Daje to możliwość uzyskania odpowiedniej temperatury, która z kolei wpływa właściwie na zawartość tlenu i ilość glonów. Wiele takich stawów wybudowanych na Zachodzie jest zlokalizowanych bezpośrednio przy budynkach mieszkalnych. Dzięki temu można rozkoszować się widokiem wody bezpośrednio z tarasu (najczęściej drewnianego).




Budowa stawu kąpielowego, ekobasenu


Gdy już wiemy, że nasza działka spełnia możliwości budowy stawu kąpielowego i posiadamy odpowiedni projekt i zezwolenia, czas przygotować finanse na realizację projektu. Budowa stawu wbrew pozorom nie jest droga i jej koszt w zależności od dokładnej specyfiki zbiornika i dodatkowych elementów kształtuje się w granicach ok. 400-800 zł za m2. Część kąpielowa zawsze powinna być głębsza i posiadać pionowe brzegi, przy których powinien być pomost z drabinką. Natomiast część bagienna (filtracyjna) powinna mieć łagodne, dobrze wyprofilowane brzegi z niewielkim spadkiem, dającym możliwość rozwoju roślinności. Dno stawu musi mieć po środku spadek o głębokości przynajmniej 2m. Jest tam zamontowany odpływ, mający na celu przechwytywanie osadów oraz zamąceń wody. Do uszczelniania stawu stosuje się najczęściej geomembranę EPDM. Daje to pewność, że staw nie będzie ulegał zniszczeniom i przeciekom przez długie lata. W stawie konieczny jest ruch wody, umożliwia to zamontowanie pompy, dostarczającej wodę do strefy roślinnej i drenaży biofiltra. Pompa może też poruszać małą kaskadę czy urządzenie zbierające liście z powierzchni wody tzw. skimmer. Przy budowie stawu kapielowego ważne znaczenie ma także posiadane źródło wody. Jeśli w miejscu, w którym chcielibyśmy wybudować staw nie ma źródła czystej wody, jego budowa nie ma sensu. Trzeba wiedzieć, że zwykła woda wodociągowa zawiera zbyt wiele fosforanów, a woda z własnego ujęcia może zawierać zbyt wiele związków żelaza i manganu. Konieczne jest wtedy jej odpowiednie przefiltrowanie przy zastosowaniu odpowiednich filtrów.


Pielęgnacja stawu kąpielowego, ekobasenu

Utrzymanie stawu nie tylko nie jest kosztowne, ale także nie jest kłopotliwe. Ważne jest, aby pamiętać dwa razy do roku przeglądać stan pomp i oświetlenia, najlepiej na początku i na koniec sezonu. Jesienią dobrze jest zadbać, aby do wody nie dostały się opadające liście czy inne części roślin. Zimą zaś zależy ścinać wystające ponad warstwą lodu szuwary. Wczesną wiosną, gdy coraz cieplejsze dni sprzyjają rozrostowi szkodliwych glonów, należy je odławiać za pomocą siatki i wyrzucać, najlepiej na kompost, jeśli taki mamy. Do zabiegów pielęgnacyjnych należy także zasiedlenie stawu odpowiednią roślinnością. Wybierając roślinność należy pamiętać, by gatunki wprowadzone do stawu były gatunkami rodzimymi, o umiarkowanych wymaganiach siedliskowych, o dużych walorach dekoracyjnych, odporne na niekorzystne warunki (Także szkodniki i choroby), mało wymagające w kwestii warunków glebowych i wodnych i przede wszystkim poprawiające jakość wody. Jak widać potrzeba tak niewiele, by nowatorski staw cieszył nas swoim widokiem, funkcjonalnością i zachwycał gości.


Stawy kąpielowe i ich projekty wykonuję przy współpracy z firmą Gordo Studio: Stawy kąpielowe